خوشههای صنعتی و بازار رقابتی
محمد رضا نجفیمنش
تولید زمانی مستمر ادامه خواهد یافت که هزینههای صرف شده به همراه سود، به واحد صنعتی برگردد؛ از اینرو یکی از برنامههای جدی صنعت قطعه که در سال ۱۳۸۰ کلید خورد، تولید در مقیاس بود، زیرا اگر تیراژ تولید منطقی نباشد، ساخت محصول توجیه پذیر نخواهد بود. در این راستا، ادغام قطعه سازان کوچک و تشکیل واحدهای بزرگ قطعه سازی برای کاهش هزینهها و رقابتی شدن قیمتها، پیشبینی شد.
این بحث در مقاطع زمانی گوناگون داغ و تازه میشود، اما هنوز روال جدی و اجرایی پیدا نکرده است. حرکتهایی آغاز میشود، اما در نهایت بینتیجه باقی میماند. اگر قرار است صنعت قطعه کشور توسعه پیدا کند، بهتر است از روش "خوشهای" که به لحاظ جغرافیایی نیز نزدیک به کارخانه باشد، استفاده شود. اقدامی که شرکت فیات ایتالیا انجام داد و تمامی قطعه سازان را اطراف کارخانه مستقر کرد، بهطوری که نیاز به حمل و نقل قطعات با کامیون نبود. تجربه دیگر مربوط به ژاپن است. در شهری که کارخانه خودرو سازی تأسیس شد، قطعه سازان نیز در همان شهر با فاصله کم، شکل گرفته و مستقر شدند تا هزینههای حمل و نقل کاهش یافته و تحویل سفارشها در زمان مقرر انجام شود. به این ترتیب بخش زیادی از سرمایه در گردش که در انبارهای کارخانه باقی میماند و با این چیدمان، به لحاظ مساحت کاهش پیدا میکند.
این امر در کشور شدنی است، اما زمانبر بوده؛ بنابراین اراده و همت برای استمرار کارها نیاز است. امروز جهان درحال حرکت به سمت مجموعه سازی (مگا ساپلایر) است. قطعهای که مجموعهای از قطعه سازان میتوانند آن را با هزینههای کمتر در کنار یکدیگر تولید کنند که این امر سبب تخصصی شدن فعالیتها خواهد شد. به این ترتیب تولید در ادامه رقابتی شده و بحث صادرات نیز رونق میگیرد.
• رئیس انجمن تخصصی صنایع همگن نیرومحرکه و قطعهسازی کشور
•• روزنامه صمت، شماره 1380، 9 مهر 1398
نظر دهید